نوروز نامه خوانی در هشجین

همواره در طول اعصار و قرون ، آداب و روسم ملت ها آیینه ی تمام نمای خلقیات و روحیات مردمان شان بوده است. رسومی که جامعه را دیرپا و ماندگار می سازد و زوح جمعی را قوام و پیوند می دهد و نوعی همبستگی پایدار را به ارمغان می آورد.

همواره در طول اعصار و قرون ، آداب و روسم ملت ها آیینه ی تمام نمای خلقیات و روحیات مردمان شان بوده است. رسومی که جامعه را دیرپا و ماندگار می سازد و زوح جمعی را قوام و پیوند می دهد و نوعی همبستگی پایدار را به ارمغان می آورد.

با فرا رسیدن اولین چهارشنبه اسفند ماه که به «هَله چَرشنبه» معروف بود، نوجوانان و جوانان در گروه ها و سرود ها و نغمه های موزون و آهنگین «نوروز نامه» در کوچه پس کوچه ها، به جلوخانان درب منازل دوستان و آشنایان و اقوام می رفتند تا اولین کسی باشند که عید را به آنان تبریک می گوید.     

نوروز خوانی
نوروز خوانی – عکس: احمد زعفری

 

یاسر پورهدایت هشجین:

آئین نوروز باستانی و مراسم استقبال از اسن این سروده شور انگیز طبیعت، از جمله این سنن دلنشین و با شکوهی است که ایرانیان در طول سالیان متمادی توانسته اند شالوده ی فرهنگی و معنوی آن را با گوشت و پوست و استخوان خویش پیوند بزنند.
مراسم استقبال از نوروز در هشجین از یک ماه  مانده به لحظه تحویل سال با شور و حال وصف ناپذیری که کودکان و نوجوانان با انجام بازیهای بومی و مرسوم، مانند» تخم مرغ بازی (یومورتا اویناماخ)، گردو بازی (موللادّی)، آشیق، انزلی، قَییش ویردی و … برپا می کردند، آغاز می شد و تا هنگامی که نخستین جوانه های (نوروز گلی ) و ( قارچیچگی ) از زیر خاک سر بر نیاورده تا حلول جشن دگرگونی طبیعت را نوید دهد، این بازی و شور و هیجان ادامه داشت.

نورز گلی - عکس: سید ساجد یعقوبی
نورز گلی – عکس: سید ساجد یعقوبی

آئین ها وسنت های قدیمی هرسرزمین ودیاری یادگاریهایی گرانسنگ از گذشته های دور مردم آن سرزمین هستند سنت ها و رسم هایی که سینه به سینه از دوردستهای تاریخ به امروز رسیده اند نوروز ونوروزنامه خوانی یکی از ماندگارترین این سنتها است که مانند هزاران سال پیش همچنان در زندگی ایرانیان بخصوص مردم آذربایجان متبلور است مردم روستاهای شهر هشجین بویژه روستای نمهیل نیز به رسم سنتی دیرینه همه ساله با فرارسیدن اول اسفند ماه مراسم سنتی نوروز نامه خوانی را درکوچه های این روستا اجرا می کنند در این مراسم بچه ها روستا در شب های اول ماه نوروز به درب منازل رفته وباخواندن نوورز نامه خوانی وشادباش فرارسیدن ماه نوروز از صاحب خانه هدیه می گیرند.

 

بهار آمد ، بهار آمد خوش آمد

                                           علی با ذوالقارآمد خوش آمد

سیزون بو تازه باراموز مبارک

                                                  گونور ، هفتوز ، آیوز ، ایلوز مبارک

ورون موژده یئتیشدی عید سلطان

                                       گوزَلّشدی تماماً باغ و بستان

بهارون موژده سین وردی اوشاقلار

                                                 آخوب سو چشمه لردن ایشدی باغلار

یاشیلّاشدی چمن ، گولَّشدی داغلار

                                          ورون مژده یئتیشدی عید سلطان

در دومین چهارشنبه اسفند که ( کول چرنشبه ) نامیده می شود، کدبانوی خانه وسایل و لوازم منزل از جمله فرش و گلیم و لباس ها و ظروف و… را شسته و حیاط و کوچه و گذر هارا آب و جارو می کرد و دیوار اتاق ها و ایوان ها نیز غبار روبی می شد. مردان نیز پشم و دم گوسفندان را قیچی می کردند و پسران دم بخت به سلمانی ها مراجعه کرده و سر و صورت خود را اصلاح می کردند.

سومین  چهارشنبه اسفند ماه ( گول چرشنبه ) نام داشت و چند روز مانده به آغاز آن ، مردان و زنان سوار بر چهارپایان خود و برای تهیه خاک سفید که در اصطلاح به آن (آلاوا) گفته می شد، به محل هایی که به ( آلاواچاریخ ) معروف بود رهسپار می شدند و خاک سرخ ها هم از نزدیکی محل سکونت خود تهیه می کردند.

باشروع شدن روز ( گول چرشنبه ) زن ها و دختر ها دیوارهای بیرونی خانه را به وسیله گلی که از خاک سرخ و کاه درست می شد و در اصطلاح ( قیریل پالچیخ )نام داشت گل کاری می کردند و همچنین با خاک سفید دیوارهای داخلی منزل را رنگ کاری می کردند که به این کار ( سووآماق ) گفته می شود. شور و غوغای خاصی همراه با شادمانی و نشاط در بین مردم ایجاد می شد که بی صبرانه تماشای جلوه کهن و باستانی نوروز را انتظار می کشیدند. چند روز مانده به آغاز آخرین چهارشنبه سل موقع آماده کردن سبزه برای سفره های هفت سین و همچنین مردها و حتی کودکان از صبح تا غروب به صحرا می رفتند و برای تدارک آتش چهارشنه سوری علف های خشک ( چیرتیخ، کولَش ، گَوَن ، بیان و … ) را جمع آوری می کردند.

نویسنده: یاسر پورهدایت هشجین

1 دنبال این می گردید “نوروز نامه خوانی در هشجین

  1. باعرض سلام
    لطف کنید فرهنگ مردم هشتجین رو کمی بیشتر درموردش گفت وگو کنید.تصاویر بیشتری از شخصیتهایی که قدیمی ترین افراد شهر هشتجین هستندروبه مامعرفی کنید.واینکه اسم هشتجین از کجا وچه طوری انتخاب شده….باتشکر از وب سایت زیباتون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *